Co to jest auszpik?

Auszpik – ta tajemnicza nazwa brzmi niezwykle intrygująco, ciekawie, jednak nie każdy z nas byłby w stanie określić, czym jest. Otóż słowo to jest określeniem pewnej potrawy, która nie jest przez wszystkich lubiana. Wiele osób na jej widok czuje mdłości, inni zajadają ją ze smakiem. W polskiej kuchni potrawa ta obecna jest praktycznie od stuleci i z pewnością do dzisiaj można ją zobaczyć na stołach, głównie podczas świąt i rodzinnych spotkań.

Auszpik – miano to wywodzi się z języka naszych dalszych zachodnich sąsiadów, czyli francuskiego. W Paryżu mówi się na to auspic, a słowo to oznacza galaretkę.

Zalewanie różnorodnych mięs – ryb oraz drobiu, a także warzyw galaretą nazywa się auszpik. Bardzo często w roli głównej występują także owoce. Potrawa ta cieszy się niezwykłym uznaniem wśród fanów i miłośników kuchni staropolskiej. Auszpik podawany jest na spotkaniach rodzinnych, imieninach, ślubach, chrzcinach czy komuniach. Mimo upływu czasu, nie zniknął z karty dań i wciąż jest ozdobą zimnego bufetu.

Auszpik to tylko jedno z wielu określeń, jakie funkcjonują w naszym języku. Na tego rodzaju danie mówi się także zimne nóżki, zylc czy galantyna.

Auszpik – jak zrobić?

Przygotowanie auszpiku nie jest wcale trudnym zadaniem. Głównym aspektem w przypadku tej potrawy jest przygotowanie galarety. Można wykonywać ją w najróżniejszych konfiguracjach.

Galareta najczęściej sporządzana jest z wywarów warzywnych, wywarów owocowych, agaru bądź wieprzowej żelatyny. W przypadku przygotowywania auszpiku rybnego, najczęściej wykorzystuje się wywar rybno-warzywny. Z kolei, przy auszpiku mięsnym, warto przygotować specjalny rosół z kości, cielęcych nóżek, małej ilości wołowiny oraz skórek i włoszczyzny, by całość rewelacyjnie prezentowała się na półmiskach. Podczas samodzielnego przygotowania auszpiku, warto do wywaru dodać nieco soku cytrynowego bądź kilka kropli karmelu.

Do przestudzonego auszpiku dodaje się ryby, jaja, drób czy pasztety. Kolorowe, warzywno-mięsno kostki auszpiku fantastycznie sprawdzają się nie tylko na osobnych półmiskach, ale także jako element dekoracji półmisków z innymi przekąskami z zimnej płyty. Można położyć go przy wędlinach bądź obok zimnego schabu ze śliwką. Całość z pewnością będzie się prezentowała rewelacyjnie, co więcej – wiele osób z chęcią skosztuje w momencie, kiedy auszpik będzie się dobrze komponował z innymi daniami.

Wiele osób, które chcą samodzielnie przygotować galaretkę, zastanawiają się, jak tego dokonać, by całość była klarowna i prezentowała się nienagannie. Warto więc rozbić jajko, oddzielić żółtko od białka i to białko dokładnie rozkłócić widelcem z niewielką ilością wody. Następnie trzeba wlać to białko do chłodnego już rosołu. Po tej czynności garnek z rosołem trzeba doprowadzić do wrzenia. Ostatnią z czynności jest przecedzenie całości przez płótno lub gęste sitko.

Istnieje możliwość wykonani auszpiku aromatyzowanego i kolorowego. Takie galaretki fantastycznie sprawdzą się jako dekoracja. By uzyskać zielony auszpik, należy do wywaru dodać szpinak. Jeśli zależy nam na żółtym kolorze, koniecznością jest dodanie szafranu, z kolei jeśli chcemy kolor czerwony – powinniśmy dodać sok z buraka. Możliwe jest także uzyskanie brązowego auszpiku, wtedy do wywaru należy dodać czyste łupiny cebuli (metoda ta używana jest również do barwienia jajek wielkanocnych).

Nadanie konkretnego aromatu galarecie jest równie proste. Wystarczy dodać do wywaru odpowiednie przyprawy, np. sok z cytryny, skórka z cytryny, korzenie, wino, zioła.

Przepis na auszpik

Auszpik tradycyjny drobiowy to jedna z najpopularniejszych przekąsek, którą znajdziemy praktycznie na każdym przyjęciu w polskich domach. Jak go samodzielnie wykonać?

Na kilka auszpików potrzebne będą takie składniki, jak:

3 mniejsze lub 2 większe podudzia z kurczaka,
Przyprawy do rosołu (liść laurowy, ziele angielskie, sól, pieprz ziarnisty, lubczyk),
Włoszczyzna do rosołu (marchewka, pietruszka, seler, por, cebula),
Groszek konserwowy,
Kukurydza konserwowa,
Żelatyna spożywcza na 2 l wywaru,
4-5 jajek,
Sałata, ogórek, cytryna, szczypiorek – do przystrojenia

Sposób przygotowania:

Na samym początku oczyszczamy włoszczyznę, obieramy te warzywa, które tego wymagają, możemy je pokroić na mniejsze kawałki, ale nie musimy.
Przygotowujemy przyprawy.
Wszystko wkładamy do garnka, zalewamy wodą, następnie dodajemy umyte podudzia i gotujemy na wolnym ogniu do czasu, aż warzywa będą al dente.
Wywar, który otrzymujemy, należy przecedzić do pojemnika z Pędziałkiem, by wiedzieć, ile dokładnie mamy płynu.
Dodajemy do wywaru żelatynę według proporcji podanych na opakowaniu.
Jajka gotujemy w osolonej wodzie aż do czasu, jak będą na twardo.
Po wystygnięciu warzyw i mięsa, marchew kroimy w kostkę, natomiast mięso rozdrabniamy.
Przygotowujemy foremki na galaretkę, mogą to być małe pojemniczki po jogurtach.
Wkładamy do pojemników kawałek mięsa, kilka kosteczek marchewki, na to talarek jajka, następnie mięso, marchew, kukurydzę oraz groszek. Całość należy zalać chłodnym już wywarem, a następnie włożyć do lodówki. Po oporze stygnięciu i stężeniu galaretkę można wyjmować, układać na półmisku i dekorować.

Auszpik rybny

Auszpik rybny to kolejna przekąska ceniona w rodzimej kuchni. Jej przygotowanie jest analogiczne do auszpiku drobiowego.

Składniki:

Ok. 1 kg jadalnych odpadów z ryb (skóry, okrawki, kości, głowy),
¼ kg włoszczyzny,
15 g soli,
1 i ½ litra wody,
120 g białka jaj (ok. 4 sztuki),
1 g ziela angielskiego,
40 g żelatyny,
15 g octu.

Przygotowanie:

Z resztek rybnych oraz włoszczyzny należy zagotować wywar. Warto dodać przyprawy zmiażdżone w moździerzu z solą.
W czasie, kiedy wywar nabierze smaku, należy przecedzić go przez sitko.
Kiedy wywar ostygnie, trzeba dodać ocet oraz żelatyną i białka.
Garnek z wywarem postawić na kuchence i powoli gotować.
Po sklarowaniu, należy ponownie przelać wywar przez sito.
Pozostawić do skrzepnięcia.

Auszpik, choć wielu osobom nie kojarzy się zbyt dobrze, jest przysmakiem, który na długo pozostanie na polskich stołach. Najlepiej sprawdza się latem, kiedy ludzie szukają czegoś na orzeźwienie, mało sycącego.